Organizmy patogenne
Patogenne mikroorganizmy mogą dostać się do wnętrza organizmu wraz z pożywieniem, kurzem, kropelkami cieczy lub przez rany. Wiele chorób jest przenoszonych przez ukąszenia owadów lub innych zwierząt. Do wywołania choroby patogen musi dotrzeć do komórek specyficznego typu, rozmnożyć się i wytworzyć toksyny. Kontakt i rozmnożenie następuje pod warunkiem skutecznej konkurencji z normalną mikroflorą i skutecznego przeciwdziałania mechanizmom obrony gospodarza przed infekcją. Patogeny wytwarzają różne substancje ułatwiające im zadanie. Niektóre produkują egzotoksyny - silne trucizny, albo wydzielane aktywnie, albo biernie wyciekające z komórki bakteryjnej w razie jej zniszczenia. Chorobę powoduje toksyna, nie sama bakteria. Jak już wspomnieliśmy, błonicę powoduje gramdodatnia laseczka Corynebacteńum diphtheriae, ulegająca lizie pod wpływem faga. Toksyna błonicza zabija komórki i powoduje stan zapalny. Botulizm, czyli zatrucie jadem kiełbasianym, mogące spowodować porażenie mięśni, a nawet śmierć, występuje w następstwie spożycia niewłaściwie zakonserwowanej żywności. Powoduje je egzotoksyna uwalniana przez gramdodatnie, tworzące endospory bakterie Clostridium botulinum. Puszkowana żywność musi być sterylizowana za pomocą wysokiej temperatury, aby zginęły wszystkie przetrwalniki. W przeciwnym razie endospory mogą rozwinąć się w aktywne bakterie, które mnożą się i wydzielają egzotoksynę tak silną, że l g mógłby zabić milion osób! Tak jak wiele innych egzotoksyn, jad kiełbasiany podlega inaktywacji pod wpływem wysokiej temperatury.